Je hebt geen arbeidsmarkttoets nodig als je valt onder een van de uitzonderingscategorieën zoals de kennismigrantenregeling, ICT-vergunning of specifieke functies zoals wetenschappelijk onderzoek. Deze uitzonderingen maken het voor werkgevers eenvoudiger en sneller om internationaal talent aan te nemen zonder eerst te moeten aantonen dat er geen geschikte kandidaten binnen de Nederlandse of Europese arbeidsmarkt beschikbaar zijn. Dit artikel beantwoordt de belangrijkste vragen over wanneer en hoe je een werkvergunning Nederland kunt aanvragen zonder arbeidsmarkttoets.
Wat is een arbeidsmarkttoets en waarom wordt deze toegepast?
Een arbeidsmarkttoets is een controle waarbij werkgevers moeten aantonen dat ze geen geschikte kandidaten binnen de Nederlandse of Europese arbeidsmarkt hebben kunnen vinden voordat ze een buitenlandse werknemer mogen aannemen. Deze toets beschermt de Nederlandse arbeidsmarkt tegen verdringing van lokale werknemers en wordt uitgevoerd door het UWV bij aanvragen voor een tewerkstellingsvergunning (TWV).
De arbeidsmarkttoets vereist dat werkgevers aantonen dat ze minimaal vijf weken actief hebben geworven via openbare kanalen zoals Werk.nl en andere relevante platforms. Je moet kunnen bewijzen dat je advertenties hebt geplaatst en dat er geen geschikte kandidaten uit Nederland of andere EU-landen beschikbaar waren voor de functie.
Dit proces kan tijdrovend zijn en vertraagt het aanwervingsproces aanzienlijk. Daarom zijn er verschillende uitzonderingen gecreëerd voor specifieke categorieën werknemers waarbij de arbeidsmarkttoets niet nodig is. Deze uitzonderingen maken het mogelijk om sneller internationaal talent aan te trekken zonder de uitgebreide wervingsprocedure te doorlopen.
Welke categorieën werknemers hebben geen arbeidsmarkttoets nodig?
Er zijn verschillende categorieën werknemers die vrijgesteld zijn van de arbeidsmarkttoets. De meest gebruikte uitzonderingen zijn kennismigranten, werknemers met een ICT-vergunning (intra-corporate transfer), en hoogopgeleide professionals die voldoen aan specifieke salariseisen. Daarnaast zijn wetenschappelijk onderzoekers, stagiairs, au pairs en werknemers die onder bilaterale verdragen vallen vrijgesteld.
Voor kennismigranten geldt dat ze moeten werken voor een erkend referent en een salaris moeten verdienen dat boven de wettelijke drempel ligt. ICT-werknemers zijn medewerkers die tijdelijk worden overgeplaatst binnen hetzelfde internationale bedrijf naar een Nederlandse vestiging. Deze categorie is bedoeld voor specialisten, managers en trainees die al bij het bedrijf in dienst zijn.
Andere vrijstellingen gelden voor bijvoorbeeld gastdocenten aan universiteiten, artsen in opleiding, en werknemers die vallen onder specifieke culturele of sportieve uitwisselingsprogramma’s. Ook bepaalde seizoensarbeiders en werknemers in sectoren met erkende tekorten kunnen onder voorwaarden zonder arbeidsmarkttoets worden aangenomen. Het is belangrijk om te controleren of je specifieke situatie onder een van deze uitzonderingen valt voordat je een aanvraag indient.
Belangrijkste vrijstellingscategorieën
- Kennismigranten: hoogopgeleide professionals met salaris boven de drempelwaarde
- ICT-werknemers: interne overplaatsingen binnen multinationals
- Wetenschappelijk onderzoekers: bij erkende onderzoeksinstellingen
- EU Blue Card houders: hooggeschoolde professionals met specifieke kwalificaties
- Stagiairs en au pairs: onder specifieke voorwaarden en programma’s
Hoe werkt de kennismigrantenregeling als alternatief voor de arbeidsmarkttoets?
De kennismigrantenregeling is de meest gebruikte uitzondering op de arbeidsmarkttoets en stelt werkgevers in staat om snel hoogopgeleid internationaal talent aan te nemen. Om gebruik te maken van deze regeling moet je werkgever erkend zijn als referent door de IND. Voor deze erkenning gelden verschillende voorwaarden afhankelijk van hoe lang het bedrijf bestaat.
De salarisdrempels voor kennismigranten worden jaarlijks aangepast. Voor 2025 geldt een minimuminkomen van €5.688 bruto per maand voor werknemers van 30 jaar en ouder. Voor jonge professionals onder de 30 jaar ligt de drempel op €4.171 bruto per maand. Voor gepromoveerden en afgestudeerden van (Nederlandse) universiteiten kan een verlaagde drempel van toepassing zijn.
Het aanvraagproces voor een kennismigrant bestaat uit twee onderdelen: de MVV-aanvraag (machtiging tot voorlopig verblijf) en de verblijfsvergunning. Deze kunnen gecombineerd worden aangevraagd, wat de procedure versnelt. De IND streeft ernaar om binnen twee weken te beslissen. Voor meer informatie over het volledige proces kun je terecht bij onze immigratieservice.
Erkend referent worden
Om kennismigranten aan te kunnen nemen moet je bedrijf eerst erkend worden als referent. Voor ondernemingen die langer dan drie jaar bestaan is dit een relatief eenvoudig proces dat acht tot twaalf weken duurt. De IND controleert of het bedrijf is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, geen achterstand heeft met belastingen en sociale premies, en of de bestuurders betrouwbaar zijn.
Voor jongere bedrijven die korter dan 1,5 jaar bestaan is de procedure uitgebreider en kan wel zes maanden duren. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beoordeelt dan de continuïteit en solvabiliteit van de onderneming aan de hand van een puntensysteem. Bedrijven moeten minimaal 50 van de 100 punten behalen voor een positief advies.
Welke documenten heb je nodig voor een werkvergunning zonder arbeidsmarkttoets?
Voor een werkvergunning Nederland zonder arbeidsmarkttoets heb je verschillende documenten nodig, afhankelijk van de specifieke uitzondering die je toepast. De basisvereisten omvatten altijd een getekende arbeidsovereenkomst, bewijs van het salaris, en documentatie die aantoont dat je voldoet aan de voorwaarden van de gekozen categorie.
Bij de kennismigrantenregeling moet je werkgever als erkend referent een sponsorverklaring indienen. Deze verklaring bevat informatie over de functie, het salaris en de duur van het dienstverband. Daarnaast heb je een geldig paspoort nodig, recente pasfoto’s volgens de IND-eisen, en eventueel diploma’s of certificaten die je opleidingsniveau aantonen.
Voor ICT-werknemers is aanvullend bewijs nodig dat je al minimaal drie maanden in dienst bent bij de buitenlandse vestiging van het bedrijf. Wetenschappelijk onderzoekers moeten een hostingovereenkomst overleggen met een erkende onderzoeksinstelling. Zorg ervoor dat alle documenten officieel zijn vertaald naar het Nederlands Engels, Frans of Duits als ze in een andere taal zijn opgesteld.
Checklist benodigde documenten
- Geldig paspoort (minimaal zes maanden geldig)
- Getekende arbeidsovereenkomst met salarisspecificatie
- Sponsorverklaring van erkend referent (bij kennismigranten)
- Diploma’s en certificaten (gelegaliseerd indien nodig)
- Bewijs van werkervaring (bij ICT-vergunning)
- Pasfoto’s volgens IND-specificaties
Wat zijn de voordelen voor werkgevers bij een werkvergunning zonder arbeidsmarkttoets?
Een werkvergunning zonder arbeidsmarkttoets biedt werkgevers aanzienlijke praktische voordelen. Het belangrijkste voordeel is de snellere doorlooptijd. Waar een reguliere TWV-aanvraag met arbeidsmarkttoets drie tot vijf maanden kan duren, kan een kennismigrantenaanvraag bij een erkend referent binnen twee weken worden afgehandeld.
Je hoeft geen uitgebreide wervingscampagne te voeren en te documenteren. Dit bespaart niet alleen tijd, maar ook aanzienlijke kosten voor advertenties en recruitment. Je kunt direct de beste kandidaat aannemen zonder eerst te moeten bewijzen dat er geen geschikte Nederlandse of Europese kandidaten beschikbaar zijn.
Deze flexibiliteit verbetert je concurrentiepositie op de internationale arbeidsmarkt. Hoogopgeleide professionals waarderen snelle en efficiënte processen. Als je snel kunt handelen, vergroot je de kans dat toptalent voor jouw bedrijf kiest in plaats van voor concurrenten in andere landen. Bovendien kun je als erkend referent meerdere werknemers aannemen zonder telkens opnieuw door een langdurig proces te moeten.
De verminderde administratieve lasten betekenen dat je HR-afdeling zich kan concentreren op andere belangrijke taken. Je bouwt expertise op binnen je organisatie over internationale werving, wat op lange termijn waardevol is als je regelmatig internationaal talent aanneemt. Dit maakt je organisatie aantrekkelijker voor internationale kandidaten die op zoek zijn naar werkgevers met ervaring in global mobility.
Conclusie
Een werkvergunning zonder arbeidsmarkttoets maakt het proces van internationale werving aanzienlijk eenvoudiger en sneller. De kennismigrantenregeling is daarbij de meest toegankelijke route voor hoogopgeleide professionals en hun werkgevers. Door erkend referent te worden investeer je in een structuur die langdurig voordelen biedt bij het aannemen van internationaal talent.
Het is belangrijk om te controleren of je situatie voldoet aan de voorwaarden van een van de uitzonderingscategorieën. Elk type vergunning heeft specifieke eisen en documentatie die zorgvuldig moet worden voorbereid. Een fout in de aanvraag kan leiden tot vertraging of afwijzing.
Bij Eastwing begeleiden we zowel werkgevers als internationale professionals door het hele proces van werkvergunningsaanvragen zonder arbeidsmarkttoets. We helpen bij het verkrijgen van de status van erkend referent, bereiden alle benodigde documentatie voor, en zorgen ervoor dat aanvragen compleet en correct worden ingediend. Wil je meer weten over hoe we je kunnen ondersteunen? Neem dan contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek.
Veelgestelde vragen
Kan ik van werkgever veranderen tijdens mijn kennismigrantenvergunning?
Ja, je kunt van werkgever veranderen, maar je nieuwe werkgever moet ook een erkend referent zijn en zij moeten de IND op de hoogte brengen van jouw nieuwe dienstbetrekking. Is jouw nieuwe werkgever geen erkend referent, dan moet jouw nieuwe werkgever nagaan of zij een nieuwe verblijfsvergunning voor een andere verblijfsstatus voor je kunnen aanvragen.
Wat gebeurt er als mijn salaris onder de kennismigrantendrempel zakt door bijvoorbeeld een tijdelijke verlaging?
Als je salaris structureel onder de drempel komt, kan dit gevolgen hebben voor je verblijfsvergunning bij verlenging. Tijdelijke schommelingen zijn alleen toegestaan door (on)betaald ouderschapsverlof en andere verlofsoorten die vallen onder de Wet Zorg en Arbeid. Je werkgever moet dit wel kunnen uitleggen aan de IND en de IND hier ook tijdig van op de hoogte brengen. Bij een permanente salarisverlaging moet je mogelijk overstappen naar een andere vergunningscategorie of voldoen aan andere voorwaarden voor verblijf.
Hoelang duurt het om erkend referent te worden en wat kost dit?
Voor gevestigde bedrijven (ouder dan 3 jaar) duurt de erkenning als referent 8-12 weken en kost €4.866. Voor startups en jongere bedrijven kan het proces 3-9 maanden duren vanwege de uitgebreide beoordeling door RVO. De investering loont als je regelmatig internationaal talent wilt aannemen.
Kan mijn partner ook werken in Nederland als ik een kennismigrantenvergunning heb?
Ja, je partner kan als gezinslid een verblijfsvergunning aanvragen en heeft daarmee automatisch onbeperkt toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt zonder aparte werkvergunning. Je partner hoeft niet te voldoen aan salariseisen of andere restricties. Dit maakt de kennismigrantenregeling ook aantrekkelijk voor families waarbij beide partners willen werken.
Wat zijn veelgemaakte fouten bij het aanvragen van een werkvergunning zonder arbeidsmarkttoets?
De meest voorkomende fouten zijn onvolledige documentatie, onjuiste berekening van het bruto maandsalaris (waarbij vakantiegeld of bonussen verkeerd worden meegeteld), en het niet tijdig aanvragen van verlengingen. Ook vergeten werkgevers soms om wijzigingen in functie of salaris te melden aan de IND. Zorg dat alle documenten correct vertaald zijn en voldoen aan de IND-eisen om vertragingen te voorkomen.
Hoe lang van tevoren moet ik een werkvergunning zonder arbeidsmarkttoets aanvragen?
Voor kennismigranten bij erkende referenten met een snelprocedure kun je rekenen op twee weken behandeltijd, maar het is verstandig om 4-6 weken van tevoren te beginnen voor onvoorziene vertragingen. Voor eerste aanvragen of complexere situaties adviseren we minimaal 8-12 weken voordat de werknemer moet starten. Begin nooit met werken voordat de vergunning is goedgekeurd, want dit kan leiden tot afwijzing.
Kan ik als zelfstandige of freelancer gebruikmaken van de kennismigrantenregeling?
Nee, de kennismigrantenregeling is alleen beschikbaar voor werknemers in loondienst met een arbeidsovereenkomst. Als zelfstandige moet je een verblijfsvergunning als zelfstandig ondernemer aanvragen, waarvoor andere voorwaarden gelden zoals een onderbouwd businessplan en voldoende financiële middelen. Sommige freelancers kiezen ervoor om via een payroll-bedrijf dat erkend referent is toch de kennismigrantenroute te bewandelen.
Met een verblijfsvergunning als kennismigrant mag je overigens wel nevenactiviteiten verrichten, zoals freelance werkzaamheden, zolang de functie als kennismigrant maar uitgevoerd blijft worden en de kennismigrant voldoet aan het salarisvereiste voor de verblijfsvergunning.
